W 2025 roku wydawcy przekazali do Biblioteki Narodowej 31 595 tytułów książek. Jest to o 1000 tytułów i o 3 proc. więcej niż w roku 2024. Niestety to liczba niższa niż średnia dla ostatniej dekady (przeciętnie Książnica Narodowa w latach 2016–2025 otrzymywała rocznie 33 346 książek). „Był to dla polskiej branży książkowej rok, który można określić jako niespokojny – pełen trudności i konfliktów, takich jak konflikt autorki bestsellerowej książki »Chłopki. Opowieść o naszych babkach« Joanny Kuciel-Frydryszak z wydawnictwem Marginesy, który stał się przyczynkiem do szerszej dyskusji o zarobkach pisarzy i ich pozycji w negocjacjach z wydawcami. Mieliśmy też do czynienia z takimi niepokojącymi wydarzeniami jak atak hakerski na OSDW Azymut, nie tylko skutkujący koniecznością restrukturyzacji firmy, ale także poważnymi przetasowaniami na rynku dystrybucji. Należy jednak dodać, że w roku 2025 pojawiło się również wyjątkowo dużo interesujących publikacji zmierzających do zdiagnozowania problemów polskiego rynku książki, a Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego powołało skupiający różne środowiska Zespół do spraw pola literackiego, który opracował założenia do planowanej Ustawy o ochronie rynku książki” – czytamy w 81. numerze rocznika „Ruch wydawniczy w liczbach”1. Rekordową liczbę nadesłanych tytułów odnotowano w 2017 roku – było to ponad 36 tys., ale jest to wielkość zbliżona do tych, z którymi mieliśmy do czynienia w roku 2019 czy w 2012. Jeśli chodzi o liczbę publikowanych tytułów na milion mieszkańców, Polska wypada znacznie słabiej niż większość krajów europejskich. Nasz kraj znalazł się blisko końca zestawienia – wyprzedza tylko Rosję, Ukrainę oraz Niemcy. „Polska nie realizuje więc w pełni swoich możliwości w rozwijaniu oferty wydawniczej” – wskazano. Warto zaznaczyć, że podstawę prezentowanych obliczeń stanowią otrzymywane przez Bibliotekę Narodową egzemplarze obowiązkowe, czyli egzemplarze publikacji, które – zgodnie z obowiązującymi przepisami – są przekazywane przez wydawców Narodowej Książnicy. Wśród wydawców, którzy nadesłali największą liczbę tytułów w 2025 roku są: Helion (494), Egmont (391), Ridero (387), C.H. Beck (374), Filia (358), Zaczytani (329), Znak (327), Waneko (315), GW Foksal (306), Wydawnictwo Kobiece (253), Studio JG (225), WN PWN (293), Wolters Kluwer (235). Niewielki wzrost liczby przekładów W 2025 roku 67 proc. książek przesłanych do Biblioteki Narodowej stanowiły teksty napisane w oryginale po polsku. Jest to dokładnie tyle samo, co rok wcześniej. Udział książek tłumaczonych na język polski z języków obcych wzrósł o 1 p.p. i stanowi 23 proc. Większa liczba tłumaczeń, jak wyjaśniono, wynika z tego, że w porównaniu z poprzednim rokiem wydano więcej książek literackich. To właśnie literatura jest najczęściej tłumaczona z języków obcych. W 2025 roku książki literackie stanowiły 60 proc. wszystkich przekładów. Książki łączące język polski i język lub języki obce tworzyły 3 proc. zbioru tytułów z roku 2025, 2 proc. – pozycje opublikowane w całości w językach obcych. Wśród książek z tych dwóch kategorii szczególnie dużo znajduje się pozycji o charakterze naukowym (w roku 2025 stanowiły 48 proc. tytułów łączących języki polski i obce oraz 50 proc. tytułów napisanych w języku obcym) Kolejne 2 proc. zbioru stanowiły także częściowe tłumaczenia z polskiego na języki obce. Największą część tej grupy tworzyły albumy i książki artystyczne (45 proc.). Językiem, z którego najczęściej dokonuje się przekładów, jest angielski (57 proc. wszystkich tłumaczeń, wzrost o 1 p.p. w stosunku do 2024 roku). Na drugim miejscu uplasowały się przekłady z japońskiego (10 proc., spadek o 2 p.p.). Przekłady z francuskiego stanowią 9 proc. tego zbioru (tyle samo co rok wcześniej), z niemieckiego – 5 proc. (spadek o 1 p.p.) i włoskiego – 3 proc. (spadek o 1 p.p.). Tych książek ubywa Kategorie w długofalowym trendzie spadkowym: Ÿ Publikacje naukowe – od 2012 roku ich liczba spadła ponad dwukrotnie (z 15 tys. do 6 tys. w 2025 roku). Przyczynami ograniczania liczby publikowanych książek są przede wszystkim spadek prestiżu monografii (monografie naukowe mają dziś mniejsze znaczenie w ocenie dorobku naukowców i dają mniej punktów) i faworyzowanie artykułów w ewaluacji nauki. Dodatkowo zniesienie obowiązku zdobywania habilitacji zmniejszyło motywację do pisania książek naukowych. Ÿ Publikacje fachowe – z ok. 2350 (2019) do 1540 (2025). Za spadek odpowiada rozwój publikacji elektronicznych i serwisów informacyjnych aktualizowanych na bieżąco. Ÿ Podręczniki szkolne – z ponad 1500 (2013) do 665 (2025). Podręczników szkolnych ubywa od czasu wprowadzenia rządowego programu darmowych podręczników. Te same książki są używane przez kilka roczników uczniów, co ogranicza sprzedaż i zmniejsza możliwości inwestycyjne wydawnictw. W 2025 roku dodatkowym powodem był także przygotowywany start nowej reformy edukacji. Jednocześnie rośnie liczba książek przeznaczonych dla szerokiego grona odbiorców, takich jak literatura piękna, kryminały, fantastyka, poradniki i literatura faktu. Teksty literackie Wieloletnią tendencję wzrostową Biblioteka Narodowa odnotowuje w przypadku książek literackich. Ich liczba zwiększyła się z 4429 w 2003 roku do 12 757 w 2023. W roku ubiegłym przekazano 12 133 publikacje tego typu. Książki literackie stanowią 38 proc. wszystkich przesłanych do Biblioteki Narodowej tytułów. „Oferta literacka wciąż rośnie, wzrost napędzany jest zapewne zarówno staraniami komercyjnych wydawców o zapewnienie czytelnikom coraz bogatszego wyboru, jak i rozwijającą się działalnością self-publisherów” – wskazano. W 2025 roku proporcje różnych odmian książek literackich zmieniły się tylko nieznacznie. Przybyło przede wszystkim literatury pięknej, która stanowiła już 25 proc. wszystkich książek literackich. Nieco wzrosły także zbiory z fantastyką, kryminałami i książek dla dzieci (po 1 p.p.). Jednocześnie zmniejszył się udział literatury romansowo-obyczajowej (o 2 p.p. mniej niż w latach 2023–2024) oraz książek dla młodzieży (o 1 p.p.). Udział komiksów pozostał taki sam jak w 2024 roku i wyniósł 13 proc. wszystkich książek literackich, choć był niższy niż w 2023 roku (o 3 p.p.). Kategorią książek literackich, której liczebność zwiększyła się bardzo wyraźnie w roku 2025, była literatura piękna. Przesłano 3027 tytułów książek zaliczonych do tej kategorii. Jest to o 350 tytułów więcej niż w 2024 roku i zarazem jest to rekordowa liczba tego typu publikacji. 58 proc. stanowiły tomiki poetyckie, a 29 proc. – książki prozatorskie. W opracowaniu czytamy, że duży udział tekstów jest publikowanych w ramach self-publishingu (w roku 2025 w przypadku 16 proc. tomików poetyckich w miejscu wydawcy pojawiają się wydawnictwa typu vanity press, w 10 proc. – sami autorzy, w …