Publikujemy czwartą część cyklu, w ramach którego przyglądamy się rynkowej pozycji oficyn, których historia zaczęła się w Polsce Ludowej, a które prosperują i dziś. Przypomnijmy: w tym roku mija 20. rocznica powstania wolnego rynku książki w Polsce. REDAKCJA Czytelnik: moralnie zobowiązani Sami jego szefowie przyznają, że gdyby nie dochody, jakie spółdzielnia czerpie z wynajmu powierzchni biurowej, ciężko byłoby realizować taki program wydawniczy. Dziś połowa przychodów Czytelnika pochodzi z tego tytułu, druga – można „zażartować” – z książek Ryszarda Kapuścińskiego. Gdyby nie one, na rynek nie mogłyby trafić tak antyhandlowe jak listy do Adama Mickiewicza, kolejne części „Archiwum »Kultury «” czy dzienniki Jarosława Iwaszkiewicza. Ale nóg, na których trzyma się (pardon! dumnie pręży się) Czytelnik jest więcej. Wspomnijmy znakomitą twórczość Wiktora Jerofiejewa (wyłączność), Philipa Rotha (doczekamy się wreszcie Nobla?) czy Claudio Margisa. Także Amosa Oza (kolejny kandydat do najwyższego literackiego lauru). No i dotacje, które również ułatwiają żywot edytorowi kierowanemu przez Marka Żakowskiego (prezesa) i Janusza Drzewuckiego (reaktora naczelnego). Oni sami w wywiadzie dla Biblioteki Analiz (2007) tak mówili: „To firma długiego trwania. I nie jest to firma, która ma coś do załatwienia w ciągu pół roku, czy roku. To firma, która istnieje od ponad 60 lat, przez którą przewijała się właściwie cała czołówka polskich pisarzy, redaktorów i tłumaczy. I praca w Czytelniku polega głównie na kontynuowaniu tej myśli. Oczywiście, tak krawiec kraje, jak materii staje, czyli możemy inwestować w pewne rzeczy, pod warunkiem, że mamy środki finansowe. A wiadomo, że książki dla elity, jakie my wydajemy, źle się sprzedają” (Drzewucki). „(…) mamy taki »garb«, jeżeli to …